Oude vs nieuwe bakstenen: wat zijn de verschillen?

Wat is het verschil tussen oude en nieuwe bakstenen?

Oude en nieuwe bakstenen kunnen allebei uitstekend bouwmateriaal zijn, maar ze verschillen duidelijk in uitstraling, maatvastheid, herkomst en verwerking. Oude metselstenen hebben vaak kleur- en maatverschillen, een doorleefd oppervlak en sporen van hun eerdere toepassing. Nieuwe bakstenen worden juist geproduceerd met vooraf bepaalde eigenschappen en een veel constantere maatvoering en uitstraling.

De beste keuze hangt daarom niet simpelweg af van welke steen ‘beter’ is, maar van het gewenste gevelbeeld, de technische eisen van het project en de manier waarop de stenen worden verwerkt.

Hoe verschillen oude en nieuwe bakstenen in uitstraling?

Het grootste zichtbare verschil is de variatie. Bij oude stenen kunnen kleur, textuur, formaat en bakgraad binnen één partij verschillen. Die nuances zijn ontstaan door de oorspronkelijke productie én door jarenlang gebruik en verwering. Juist daardoor krijgt een gevel met oude stenen vaak een levendig en authentiek karakter.

Nieuwe gevelstenen zijn doorgaans veel gelijkmatiger. Fabrikanten kunnen kleur, formaat, textuur en technische eigenschappen gericht produceren. Dat maakt nieuwe stenen zeer geschikt voor architectuur waarin een strak en voorspelbaar gevelbeeld gewenst is.

Wie juist een woning wil laten ogen alsof deze er al veel langer staat, kan met hergebruikte stenen een resultaat bereiken dat moeilijk exact na te bootsen is. Bekijk bijvoorbeeld onze projecten met oude bouwmaterialen om te zien hoe verschillende partijen in nieuwbouw en restauratie uitpakken.

Zijn oude bakstenen altijd handgemaakt?

Nee. Dat is een belangrijk onderscheid. Niet iedere oude baksteen is een handvormsteen. In historische gebouwen komen zowel oude handvorm stenen als oude vormbak stenen en andere machinaal vervaardigde stenen voor.

De leeftijd van een steen zegt dus niet automatisch hoe deze is geproduceerd. Wie een partij beoordeelt, kijkt onder andere naar het formaat, oppervlak, de vorm, kleur, bakwijze en herkomst. In onze gids over soorten oude bakstenen leggen we de verschillende typen uitgebreider uit.

Verschillen oude en nieuwe bakstenen in kwaliteit?

Oud betekent niet automatisch beter en nieuw betekent niet automatisch sterker. Moderne bakstenen worden volgens hedendaagse productieprocessen gemaakt en kunnen worden geleverd met gespecificeerde technische eigenschappen. Bij hergebruikte bakstenen kunnen eigenschappen juist sterker per partij verschillen.

Tegelijkertijd hebben veel oude stenen al tientallen jaren of langer in een gevel gefunctioneerd. Een goede partij kan daardoor uitstekend geschikt zijn voor hergebruik, mits de stenen zorgvuldig worden geselecteerd en passen bij de toepassing. Beschadigde, onvoldoende harde of anderszins ongeschikte exemplaren horen niet opnieuw als volwaardige gevelsteen te worden verwerkt.

Bij projecten met specifieke constructieve, vorst-, vocht- of andere technische eisen moet altijd worden beoordeeld welke prestaties voor de toepassing nodig zijn. Alleen het uiterlijk of de ouderdom van een steen is daarvoor niet voldoende.

Maatvoering: oude stenen vragen meer aandacht

Nieuwe bakstenen hebben doorgaans een constante maatvoering. Bij oude partijen kunnen lengte, breedte en hoogte meer variëren. Hoe groot die verschillen zijn, hangt sterk af van het type en de partij.

Dat betekent niet dat een gevel met oude stenen slordig hoeft te worden. Een ervaren metselaar kan met sortering, kleurverdeling, voegbreedte en metselverband een rustig geheel creëren terwijl de natuurlijke variatie zichtbaar blijft. Meer over historische formaten leest u in onze blog over afmetingen van bakstenen.

Bij het bestellen is het daarom verstandig om niet alleen naar het aantal stenen te kijken, maar ook naar het formaat, het gewenste verband en het aantal stenen per vierkante meter.

Duurzaamheid: hergebruik tegenover nieuwe productie

Het belangrijkste circulaire voordeel van oude bakstenen is dat een bestaand bouwmateriaal opnieuw wordt gebruikt. Daardoor blijft het materiaal langer in de kringloop en is voor die hergebruikte steen geen volledig nieuw productieproces nodig.

De werkelijke milieuwinst verschilt per situatie. Demonteren, bikken, sorteren en transport kosten immers ook energie en arbeid. Daarom vermijden we algemene percentages die voor iedere partij hetzelfde zouden gelden. Meer hierover leest u in waarom hergebruikte bouwmaterialen duurzaam zijn.

Zijn oude bakstenen duurder dan nieuwe?

Dat verschilt sterk. Zowel nieuwe als oude bakstenen zijn verkrijgbaar in uiteenlopende prijsklassen. Bij oude stenen spelen onder andere schaarste, formaat, sortering, kwaliteit, hoeveelheid, herkomst en de hoeveelheid werk voor demonteren, bikken en sorteren een rol.

Een bijzondere historische steen kan duurder zijn dan een gangbare nieuwe gevelsteen, terwijl andere grote partijen oude stenen juist concurrerend geprijsd kunnen zijn. Vergelijk daarom niet alleen de prijs per steen, maar ook het aantal stenen per vierkante meter en de gewenste uitstraling. In onze blog wat kosten oude stenen? leggen we de prijsopbouw uitgebreider uit.

Wanneer kiest u voor oude bakstenen?

Oude bakstenen zijn vooral interessant wanneer karakter, aansluiting op bestaand metselwerk of een historisch gevelbeeld belangrijk is. Denk aan restauraties, uitbreidingen van oudere woningen, tuinmuren en nieuwbouw met oude bouwmaterialen.

Ook binnen moderne architectuur kunnen oude stenen juist als contrast worden toegepast. Het is dus niet zo dat oude stenen uitsluitend bij klassieke woningen passen; de keuze draait uiteindelijk om het gewenste ontwerp en de juiste partij.

Wanneer zijn nieuwe bakstenen een logische keuze?

Nieuwe bakstenen zijn vaak praktisch wanneer zeer constante maatvoering, een exact reproduceerbare kleur of specifieke gedocumenteerde technische prestaties centraal staan. Ook voor een strak, uniform ontwerp kan een nieuwe gevelsteen de meest logische keuze zijn.

Daarmee is de keuze tussen oud en nieuw geen wedstrijd in absolute kwaliteit. Beide hebben hun eigen sterke punten.

Oude of nieuwe bakstenen: wat past bij uw project?

Wilt u een strakke, voorspelbare gevel met zeer uniforme stenen, dan ligt nieuw vaak voor de hand. Zoekt u juist nuance, patina en een gevel die vanaf de eerste dag karakter heeft, dan zijn oude stenen interessant.

Bekijk ons actuele assortiment oude metselstenen om verschillende formaten, kleuren en typen te vergelijken. Gaat u ze daadwerkelijk verwerken? Lees dan ook onze praktische uitleg over metselen met oude stenen.

Veelgestelde vragen over oude en nieuwe bakstenen

Zijn oude bakstenen sterker dan nieuwe bakstenen?

Niet per definitie. De kwaliteit en technische eigenschappen verschillen per steen en per partij. Veel oude stenen hebben langdurig in een gevel gefunctioneerd, maar voor een nieuwe toepassing moet nog steeds worden beoordeeld of de partij daarvoor geschikt is.

Waarom verschillen oude bakstenen meer van kleur?

Dat komt door verschillen in grondstof, historische productie en bakproces, aangevuld met gebruik en verwering. Daardoor kunnen binnen één partij natuurlijke kleurnuances voorkomen.

Kunnen oude bakstenen in nieuwbouw worden gebruikt?

Ja, oude bakstenen worden veel toegepast om nieuwbouw een authentieke of doorleefde uitstraling te geven. De partij moet uiteraard geschikt zijn voor de beoogde toepassing en correct worden verwerkt.

Zijn oude bakstenen duurzamer?

Hergebruik voorkomt dat een bestaand materiaal direct verloren gaat en verlengt de levensduur ervan. De precieze milieuwinst hangt onder meer af van verwerking en transport, waardoor één vast besparingspercentage niet voor iedere partij geldt.